Stramme vingers

Door: Rico de Visser - arts orthopedie, email rico@mbfys.kun.nl.

Het aantal klachten van de handen en vingers bij klimmers neemt toe met de groei van het aantal beoefenaars van de sport. Voor het sportklimmen zijn de handen noodzakelijk. Het is daarom belangrijk dat deze gezond en in optimale conditie worden gehouden. In dit artikel zullen we kort ingaan op de anatomie van de hand. We bespreken enkele oorzaken van een veel voorkomende klacht, de "stramme vinger" en op mogelijkheden om dit te genezen en te voorkomen.

De hand bestaat uit botten die samen met de spieren en pezen de basis vormen voor de bewegingsmogelijkheden van de hand. Vanaf de pols gezien bestaat de hand uit, de midden handsbeentjes, gevolgd door de botjes die de duim en de vingers vormen (Zie figuur 1).

Figuur 1

De buig en strek bewegingen van de vingers worden gerealiseerd vanuit de handspieren in de onderarm, terwijl de spreid bewegingen mogelijk worden gemaakt door de kleine hand spieren tussen de vinger botjes. De buigpezen in de vingers lopen door een peeskoker. Deze pees koker is op verschillende plaatsen versterkt met ring- en kruisbandjes. De ring- en kruisbandjes zorgen dat tijdens het buigen de pees dicht tegen de vinger botjes aan blijft lopen (Zie figuur 2).

Figuur 2

Stramme vinger betekend dat het buigen of het strekken niet meer soepel verloopt. Het is een uiting van overbelasting. De trainingsintensiteit is groter dan de snelheid waarmee de pezen het bindweefsel zich aanpassen en herstellen. De aanpassing en het herstel van pezen en bindweefsel gaat geleidelijk. De belangrijkste reden hiervoor is dat de bloedvoorziening minder is dan bijvoorbeeld in een spier. Door de intensiteit van training geleidelijk en gedoseerd te verhogen kun je overbelasting voorkomen.

Indien je last hebt van stramme vingers dan moet je hier niet te gemakkelijk mee omgaan. Het verloop van symptomen is als volgt: Als eerste krijg je pijn in de betreffende vinger tijdens het belasten. De handen zijn 's ochtends vaak stijf en het duurt even voordat ze weer op gang zijn. Soms is het niet mogelijk om de vingers volledig te buigen of te strekken. Als je dit negeert en gewoon doorgaat met klimmen kan er zwelling optreden, de vinger kan rood worden en warm gaan aanvoelen. Op dat moment is er sprake van een ontsteking van de buigpezen van de vingers of van de peesschede. Verder kan het 's nachts veel pijn geven. Ten gevolge en op de pees kunnen verdikkingen ontstaan. Hierdoor ontstaan er knobbels op de buigpees waardoor hij niet meer soepel door de peesschede loopt. Als de peesschede ontstoken is merk je dat bij het buigen de vinger kraakt.

Wat kun je eraan doen? Om het te voorkomen is een goede warming-up nodig van de handen. Deze bestaat in eerste instantie niet uit het klimmen van gemakkelijke routes. Begin gewoon met het maken van knijpbewegingen. Vervolgens doe je dit in een power-grip, waarna je eventueel de vingers kunt gaan rekken. Hierna ga je klimmen in routes met grote grepen, daarna komen pas de moeilijkere routes met de hand en vinger onvriendelijke grepen.

Als je nu merkt dat je 's ochtends stijve vingers en handen hebt kun je het beste rust nemen, gewoon een à twee weken niet klimmen, maar wel warming-up van de handen doen. Als je dit signaal negeert en het wordt erger dan is het verstandig een arts te raadplegen. De behandeling zal bestaan uit absolute rust voor ten minste zes weken, twee tot driemaal daags een ijsbehandeling (eventueel gecombineerd met pijnstillende en onsteking remmende medicijnen). Vaak gaat het daarna beter en kun je geleidelijk aan weer gaan klimmen. In sommige gevallen blijven er klachten bestaan en moet door middel van het klieven van de peesschede ervoor gezorgd worden dat de vinger weer normaal gestrekt kan worden.

Stramme vingers is dus iets wat je niet moet negeren. Je kunt het voorkomen door een goede trainingsopbouw over een lange termijn of door een goede opbouw tijdens een trainingssessie. En als het toch optreed dan is tijdelijk een periode van rust inlassen een gezonde manier van herstellen.